Gemi İnşa Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (GİMBİRDER) Yönetim Kurulu Başkanı Rüstem İnce, Türk gemi inşa sektöründe verimlilik sorununa dikkat çekti. Yaklaşık 180 bin çalışan üzerinden yaptığı hesaplamada, çalışma süresinin üretime dönüşmeyen bölümünün günlük 594 milyon TL’lik işçilik maliyetine karşılık geldiğini belirten İnce, bu tutarın doğrudan maddi zarar olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.
Türkiye’nin gemi inşa sanayisinde verimlilik ve üretim süreçlerinin etkin yönetimi yeniden gündeme geldi. GİMBİRDER Yönetim Kurulu Başkanı Rüstem İnce, sektörde nitelikli personel ihtiyacının yanı sıra iş planlaması, saha koordinasyonu ve zaman yönetiminin de büyük önem taşıdığını ifade etti. Yalova, Tuzla, Gölcük, Ereğli ve Çanakkale başta olmak üzere gemi inşa faaliyetlerinin yürütüldüğü bölgeleri değerlendiren İnce, sektörde yaklaşık 170 bin ila 180 bin kişinin çalıştığı varsayımı üzerinden işçilik maliyetleri ve üretim kapasitesine ilişkin bir hesaplama paylaştı.
594 Milyon TL’lik Hesap Nasıl Ortaya Çıktı?
Rüstem İnce’nin değerlendirmesinde günlük çalışma süresi 7,5 saat, kişi başına günlük toplam işçilik maliyeti ise yaklaşık 4 bin 500 TL olarak ele alındı. Bu varsayımlarla saatlik işçilik maliyeti yaklaşık 600 TL olarak hesaplandı.
180 bin çalışan üzerinden yapılan hesaplamaya göre sektördeki günlük toplam işçilik maliyeti yaklaşık 810 milyon TL’ye ulaşıyor. İnce, bazı işlerde net verimli üretim süresinin 2 saate kadar düşebildiğini öne sürerek, 7,5 saatlik çalışma süresinin 5,5 saatinin üretime dönüşmediği varsayımında günlük 594 milyon TL’lik işçilik maliyetine karşılık gelen kapasitenin kullanılamadığını ifade etti. Çalışan sayısının 170 bin kabul edilmesi durumunda ise aynı hesaplamayla günlük tutar yaklaşık 561 milyon TL olarak ortaya çıkıyor. İnce’nin verdiği rakamlar, sektör genelinde doğrulanmış bir mali kayıp toplamı değil; belirtilen çalışma süresi, çalışan sayısı ve işçilik maliyeti varsayımlarına dayanan bir kapasite hesabı niteliği taşıyor.
Aylık 15,4 Milyar TL, Yıllık 185 Milyar TL Hesabı
İnce, günlük hesaplamayı çalışma günleri üzerinden genişleterek aylık ve yıllık üretim kapasitesi karşılıklarına da dikkat çekti. 180 bin çalışan ve günlük 594 milyon TL üzerinden yapılan hesaplamada, 26 çalışma günü için aylık tutar yaklaşık 15,4 milyar TL’ye ulaşıyor. Yıllık 312 çalışma günü esas alındığında ise toplam tutar 185 milyar TL’nin üzerine çıkıyor. Ancak bu rakamların doğrudan ekonomik zarar veya gerçekleşmemiş satış geliri olarak yorumlanmaması gerekiyor. Hesaplama, üretime dönüşmediği varsayılan zamanın işçilik maliyeti karşılığını gösteriyor; söz konusu sürenin tamamında aynı ölçüde üretim yapılabileceği ayrıca doğrulanmış değil.
“Rakamın Tamamı Maddi Zarar Olarak Değerlendirilmemeli”
İnce, çalışma saatlerinin tamamının doğrudan üretimle geçirilmesinin mümkün olmadığını belirterek hesaplamanın sınırlarına da işaret etti. Yemek ve dinlenme molaları, iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları ile zorunlu hazırlık sürelerinin çalışma düzeninin doğal parçaları olduğunu hatırlatan İnce, asıl üzerinde durulması gereken konunun önlenebilir zaman kayıpları olduğunu ifade etti. Malzeme ve proje beklemeleri, proje revizyonları, iş emirlerindeki gecikmeler, gereksiz prosedürler, saha koordinasyonu eksiklikleri ve ekiplerin birbirini beklemesi gibi etkenlerin üretim süreçlerini olumsuz etkileyebildiğini belirten İnce, verimlilik sorununun yalnızca çalışanlara veya taşeron firmalara yüklenemeyeceğini vurguladı. İnce’ye göre tersane yönetimleri, ana yükleniciler, taşeron firmalar, mühendisler, formenler ve çalışanlar üretim zincirinin birbirini tamamlayan unsurları olarak ele alınmalı.
Verimli Çalışma Süresi 4 Saate Çıkarsa Ne Olur?
GİMBİRDER Başkanı Rüstem İnce, gemi inşa sanayisinde çözümün çalışma saatlerini artırmaktan ziyade mevcut zamanın daha etkin kullanılmasından geçtiğini belirtti. Net verimli üretim süresinin 2 saatten 4 saate çıkarılması durumunda, 180 bin çalışan üzerinden günlük 360 bin adam/saat ilave üretim kapasitesi oluşabileceğini ifade eden İnce, bunun işçilik maliyeti karşılığını yaklaşık 216 milyon TL olarak hesapladı. Bu değerlendirme, aynı çalışan sayısı ve saatlik maliyet varsayımlarına dayanıyor. Hesaplanan tutar, doğrudan elde edilecek gelir anlamına gelmiyor; üretim artışının gerçekleşmesi, işlerin niteliğine, proje planlamasına, malzeme tedarikine ve diğer operasyonel koşullara bağlı bulunuyor.
Yalova’daki Gemi İnşa Sanayisi İçin Verimlilik Vurgusu
Türkiye’nin gemi inşa faaliyetlerinde önemli merkezlerinden biri olan Yalova’da da verimlilik, nitelikli iş gücü ve üretim planlaması sektörün geleceği açısından önem taşıyor. İnce’nin değerlendirmesi, tersanelerde yalnızca çalışan sayısı ve çalışma saatlerine değil, bu sürenin ne kadarının üretime dönüştüğüne de odaklanılması gerektiğini ortaya koyuyor. GİMBİRDER Başkanı Rüstem İnce, Türk gemi inşa sanayisinin uluslararası ölçekte daha güçlü bir konuma ulaşabilmesi için süreçlerin bütüncül biçimde ele alınması gerektiğini belirterek mesajını şu sözlerle özetledi:
“Daha fazla çalışmak değil, daha verimli çalışmak zorundayız.”
