SUBAŞI KİVİSİ ARTIK ORHANGAZİ KİVİSİ Mİ OLUYOR?

Bir zamanlar Subaşı’nın adıyla özdeşleşen, bölge üreticisinin alın teriyle değer kazanan kivi, bugün ciddi bir tehlikeyle karşı karşıya. Hersek Ovası’nda üretim ve ekim alanları daralırken komşu Orhangazi’de kivi bahçeleri genişliyor. Peki, Subaşı yıllardır sahip olduğu bu tarımsal değeri kaybetme yolunda mı?

Yayınlama: 18.11.2026
11
A+
A-

Bir zamanlar Subaşı’nın adıyla özdeşleşen, bölge üreticisinin alın teriyle değer kazanan kivi, bugün ciddi bir tehlikeyle karşı karşıya. Hersek Ovası’nda üretim ve ekim alanları daralırken komşu Orhangazi’de kivi bahçeleri genişliyor. Peki, Subaşı yıllardır sahip olduğu bu tarımsal değeri kaybetme yolunda mı?

Subaşı denildiğinde akla gelen ilk değerlerden biri hiç şüphesiz kividir.

Yıllardır bu topraklarda yetişen, üreticinin emeğiyle büyüyen, bölge ekonomisine katkı sağlayan kivi, yalnızca bir tarım ürünü değil, aynı zamanda Subaşı’nın kimliğinin önemli bir parçasıdır.

e1c2rpm

Ancak bugün geldiğimiz noktada ortada görmezden gelinemeyecek bir tablo var.

Subaşı kivisi geriliyor, Orhangazi kivisi büyüyor!

Bu tabloyu yalnızca izlemekle mi yetineceğiz, yoksa nedenlerini sorgulayıp çözüm mü üreteceğiz?

e1c2rpm

RAKAMLAR ORTADA, PEKİ ÇÖZÜM NEREDE?

Paylaşılan üretim verilerine göre, Subaşı’nın da içerisinde bulunduğu Hersek Ovası’nda 2022 yılında 30 bin tona yaklaşan kivi üretimi, 2023 yılında 25-26 bin tona, 2024 yılında 22-23 bin tona, 2025 yılında ise yaklaşık 20 bin tona geriledi. 2026 yılı için beklenen rekolte ise 16-17 bin ton civarında. Yani dört yıl içerisinde yaklaşık yüzde 45’e varan bir üretim kaybından söz ediyoruz. Üstelik sorun yalnızca üretim miktarındaki düşüş değil. 2021-2022 döneminde yaklaşık 6 bin 500 dekar olduğu belirtilen Hersek Ovası ve çevresindeki kivi üretim alanlarının, 2026 yılı itibarıyla 5 bin 400 dekar seviyesine kadar gerilediği ifade ediliyor.

Bir başka ifadeyle, yalnızca kivi üretimi azalmıyor, kivi bahçeleri de küçülüyor.

Peki, neden? Kök çürüklüğü hastalığı, kahverengi kokarca zararlısı, zirai don, aşırı yağışlar ve değişen iklim koşulları üreticiyi zorluyor. Bunların üzerine artan gübre, ilaç, işçilik ve bakım maliyetleri de eklenince üretici için kivi yetiştirmek her geçen gün daha zor hale geliyor. Bazı üreticiler bahçelerini söküyor, bazıları alternatif ürünlere yöneliyor. İşte asıl tehlike de burada başlıyor. Çünkü bir üretici yıllardır emek verdiği bahçesini söküyorsa, ortada yalnızca tarımsal değil, aynı zamanda ekonomik ve yönetsel açıdan da sorgulanması gereken bir sorun vardır.

ORHANGAZİ BÜYÜRKEN SUBAŞI NEDEN KÜÇÜLÜYOR?

Şimdi gelelim meselenin en dikkat çekici tarafına. Komşumuz Orhangazi’de kivi üretim alanları genişliyor. Paylaşılan verilere göre 2021-2022 döneminde 2 bin 200-2 bin 500 dekar seviyesinde olan Orhangazi’deki kivi bahçeleri, 2026 yılında 3 bin 500 dekarın üzerine çıkmış durumda. Bir tarafta bahçelerini kaybeden Hersek Ovası, diğer tarafta yeni bahçeler kazanan Orhangazi. Bir tarafta üretimden uzaklaşan çiftçi, diğer tarafta üretim alanlarını genişleten bir ilçe. O halde sormak gerekiyor: Biz nerede yanlış yapıyoruz? Elbette Orhangazi’nin tarımsal gelişiminden rahatsız değiliz. Aksine, komşumuzun büyümesini takdir etmek gerekir. Ancak Orhangazi büyürken Subaşı’nın neden gerilediğini de sorgulamak zorundayız.Orhangazi’de üreticiyi kivi yetiştirmeye yönelten şartlar n eler? Hersek Ovası’nda üreticiyi bahçesini sökmeye götüren sorunlar neden çözülemiyor?

Bu soruların cevapları araştırılmalı ve kamuoyuyla paylaşılmalıdır.

FESTİVAL YAPMAK GÜZEL, PEKİ ÜRETİCİ NE OLACAK?

Subaşı’nda Kivi Festivali düzenleniyor. Kivinin tanıtımı yapılıyor, etkinlikler gerçekleştiriliyor, bölgenin tarımsal değeri ön plana çıkarılıyor. Bunların hepsi kıymetli. Ancak burada önemli bir soru var: Kiviyi tanıtmak için gösterilen gayret, kiviyi üreten çiftçinin sorunlarını çözmek için de gösteriliyor mu? Festival alanlarında kivi konuşulurken, bahçesinde hastalıkla mücadele eden üreticinin sesi ne kadar duyuluyor? Artan maliyetler karşısında üreticinin yanında kimler duruyor? Bahçelerini sökmek zorunda kalan çiftçiler için hangi somut projeler geliştiriliyor? Üretim alanlarının korunması için nasıl bir yol haritası hazırlanıyor?

Bakın, mesele festival düzenlenmesine karşı çıkmak değil. Mesele, festivali yapılan ürünün geleceğinin tehlikeye girmesidir. Bugün kiviyi festivallerle tanıtıp yarın üreticinin elinde kivi bahçesi bırakmazsak, geriye yalnızca geçmişin hatıraları kalır.

SUBAŞI’NIN KİVİSİNE SAHİP ÇIKMA ZAMANI

Artık yapılması gereken bellidir. Başta ilgili tarım kurumları, yerel yönetimler, ziraat odaları, üretici birlikleri ve sektör temsilcileri olmak üzere herkesin ortak bir çalışma yürütmesi gerekiyor. Kivi bahçelerinde görülen hastalıklarla mücadele için bilimsel destek artırılmalı, üreticinin maliyet yükünü hafifletecek çözümler geliştirilmeli, mevcut üretim alanları korunmalı ve pazarlama imkânları güçlendirilmelidir.

En önemlisi de üreticinin yeniden geleceğe güvenle bakması sağlanmalıdır. Çünkü çiftçi toprağından vazgeçerse, o üretimi yeniden ayağa kaldırmak hiç de kolay olmayacaktır. Bugün kaybedilen bir kivi bahçesi, yarın kaybedilen bir ekonomik değer demektir. Ve unutmayalım ki tarımsal kimlikler bir günde oluşmaz. Yılların emeğiyle, tecrübesiyle ve alın teriyle kazanılır. Ancak gerekli önlemler alınmazsa yılların birikimi çok daha kısa sürede kaybedilebilir.

SUBAŞI KİVİSİ ARTIK ORHANGAZİ KİVİSİ Mİ OLUYOR?

YARIN KİVİ DENİLDİĞİNDE HANGİ İLÇENİN ADI ANILACAK?

Bugün Subaşı için asıl mesele budur. Orhangazi’nin büyümesi değil, Subaşı’nın küçülmesidir. Kivinin başka bölgelerde de yetiştirilmesi değil, kendi üreticimizin giderek üretimden uzaklaşmasıdır. Eğer bugün gerekli adımlar atılmazsa yarın kivi denildiğinde Subaşı’nın adı eskisi kadar güçlü anılmayabilir. İşte o zaman bunun sorumluluğunu yalnızca iklim değişikliğine, hastalıklara ya da artan maliyetlere yüklemek yeterli olmayacaktır. Üreticinin sorunlarını zamanında görmeyenlerin, çözüm üretmeyenlerin ve bu gerilemeyi yalnızca seyredenlerin de kendilerine sorması gereken sorular olacaktır. Subaşı kivisi yalnızca bir meyve değildir. Subaşı’nın emeğidir, geçmişidir, ekonomisidir ve geleceğidir. Bu nedenle artık yalnızca kivinin tanıtımını değil, üretimin nasıl korunacağını da konuşmalıyız. Çünkü mesele bir festivalden, bir hasattan ya da birkaç bin tonluk üretim kaybından çok daha büyüktür. Mesele, Subaşı’nın yıllardır sahip olduğu bir değeri gelecek nesillere taşıyıp taşıyamayacağıdır. Ve son olarak soruyorum: Subaşı kivisine gerçekten sahip çıkıyor muyuz, yoksa gözümüzün önünde kayboluşunu mu izliyoruz?

Yarın kivi denildiğinde hâlâ Subaşı mı akla gelecek, yoksa bu değerin yeni adresi Orhangazi mi olacak?

SUBAŞI KİVİSİ ARTIK ORHANGAZİ KİVİSİ Mİ OLUYOR?

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
Bir Yorum Yazın
Ziyaretçi Yorumları - 0 Yorum

Henüz yorum yapılmamış.